Verslag werkgroep Fees & Conditions

Samen met de Norwegian Association of Curators en W.A.G.E. zat Platform BK een werkgroep over Fees & Conditions voor op maandag 27 november 2017 in het Frans Hals Museum, als onderdeel van de driedaagse bijeenkomst onder de titel Humans of the Institution. Humans of the Institution bracht mensen bijeen om verschillende aspecten van de positie van de zelfstandige werkers in relatie tot culturele instituten te analyseren. Zaterdag 25 en zondag 26 november brachten verschillende sprekers thema’s aan de orde die op mondiale schaal van belang zijn voor zelfstandige werkers, met nadruk op curatoren, waaronder boycot, emancipatie, duurzaamheid, globalisering, democratie en sociale netwerken. Platform BK was samen met de Norwegian Association of Curators en W.A.G.E. gevraagd om de kennis op het gebied van vergoedingen en voorwaarden evenals de ervaring met het ontwikkelen van een richtlijn voor honoraria te delen.

De werkgroep Fees & Conditions bestond uit curatoren en kunstenaars met een diverse professionele achtergrond uit negen verschillende landen uit Europa en Noord-Amerika. Martin Braathen en Silja Leifsdottir van de Norwegian Association of Curators gaven tekst en uitleg over een enquête die ze onder haar 75 leden, curatoren in Noorwegen, had uitgezet. Een interessant punt dat uit hun enquête bleek, is dat de behoefte van curatoren om voor een museum te werken groter is dan de wens van musea om zelfstandige curatoren in te huren. Desondanks zien musea wel het voordeel om van meerdere zelfstandige curatoren de kennis en netwerken aan te wenden zonder langdurige contractuele verbintenis. Lise Soskolne van W.A.G.E. gaf inzicht in de manieren waarop W.A.G.E. zich sinds 2008 heeft ingezet voor duurzame economische relaties in de non-profit hedendaagse beeldende kunst sector in de Verenigde Staten. W.A.G.E. zet in op zelfregulatie van de sector waarvoor ze een honorariumcalculator en certificaten hebben ontwikkeld. Inmiddels zijn meer dan vijftig non-profit organisaties gecertificeerd, wat inhoud dat ze zich aan de W.A.G.E.-richtlijn voor minimale honoraria houden. Namens Platform BK gaven Rune Peitersen en Joram Kraaijeveld inzicht in de ontwikkeling van de richtlijn voor kunstenaarshonoraria en de opbouw van de calculator op kunstenaarshonorarium.nl.

Net als de andere vijf werkgroepen van Humans of the Institution, had de werkgroep Fees & Conditions aan het einde van de dag een statement dat in februari 2018 gepubliceerd zal worden op www.internationaleonline.org. De werkgroep heeft een lijst met werkactiviteiten van de curator samengesteld, waarmee een zekere beweging van de zelfstandige curator naar precairiteit zichtbaar te maken is. Ook was de werkgroep ervan overtuigd dat de inspanningen voor kunstenaarshonoraria een voorbeeld kunnen zijn voor meer eerlijke vergoedingen en voorwaarden voor zelfstandige curatoren. Belangrijk om te vermelden is dat binnen de leden van de werkgroep het duidelijk was dat eerlijke werkomstandigheden van de zelfstandige binnen de sector kan leiden tot een krimp in de productie. Daarnaast zag de werkgroep in dat de strijd voor eerlijke beloning bestaat binnen een grotere strijd voor sociale rechtvaardigheid. Ook had de werkgroep de overtuiging dat transparantie over betaling en honoraria gunstig is voor de sector als geheel. Een belangrijk punt dat ook ter sprake kwam in de werkgroep is dat het is belangrijk om nee te zeggen tegen oneerlijke praktijken, deze oneerlijke praktijken zichtbaar maken, en aanpakken als collectieve projecten. Als laatste leek het de werkgroep noodzakelijk dat verder onderzoek nodig is om uit te maken of zelfstandig curatoren voorkeur geven aan een honorarium of op basis van een cao-conform salaris uitbetaald willen worden. Een aantal aanwezige curatoren zag deze werkgroep, en de roep om transparantie, als aanleiding om zich direct in te willen zetten om bovenstaande vragen verder uit te diepen. Binnen Platform BK zullen zij zich sterk maken voor de vergoedingen en voorwaarden van zelfstandige curatoren. Meer informatie volgt.